بیماری های نادر

بيماري آديسون چیست؟ مراقبت و روش های درمان آن کدامند؟

بيماري آديسون

بيماری آدیسون

كه به آن نارسایی غده فوق كليوی ،هيپو كورتيزوليسم و هيپو آدرناليسم نيز میگویند

دو نوع بيماری آدیسون وجود دارد: اگر غده فوق كليه به دليل وجود مشكل در خودش ،به مقدار كافی هورمون توليد نكند به نام “نارسایی اوليه غده فوق كليه ”خوانده می شود. اگر غده فوق كليه تحت تاثير دیگر مشكلات بدن به مقدار كافی هورمون توليد نكند، به نام “نارسایی ثانویه غده فوق كليه” خوانده میشود .
اسامی دیگر
ناكارایی غده فوق كليوی
شیوع ,همه گیری شناسی
بیماری آدیسون نادر است،اما میتوان آن را در هر سنی دید.
شيوع آن درمردان وزنان تقریباً برابر است .

ميزان فراوانی بيماری آدیسون در جمعيت انسانی گاهی در برخی منابع حدود ۱ در۱۰۰,۰۰۰تخمين زده شده است. بعضی سایتهای تحقيقاتی نزدیک به ۶۰-۴۰ مورد در هر ۱ميليون جمعيت انسانی(۲۵۰۰۰/۱-۱۶۶۰۰) ذكر كرده اند. آدیسون می تواند افراد با هر سن، جنسيت، یا قوميت را مبتلا كند، اما به طور معمول در بزرگسالان بين ۳۰ تا۵۰ سال مشاهده شده است.تحقیقات نشان داده است هیچ غالبیت قابل توجهی مبتنی بر قومیت وجود ندارد.

علایم ناشی از بیماری

احساس ضعف و خستگی، دل درد و حالت تهوع و اسهال ،كاهش اشتها و وزن، اسهال، سردرد، تعریق، احساس سردی بدن در تمام ساعات ،تغيير رفتار و خلق و خوی (افسردگی، پرخاشگری) كاهش فشار خون تا وضعيت از حال رفتگی، تيرگی رنگ پوست ،پيدایش لك ههای سفيد روی پوست، ریزش مو. برخی از این علائم به دليل دفع سدیم و نمک در ادرار است.

علت بیماری

به هورمونهای مترشحه از بخش قشری غده فوق كليوی كورتيكواستروئيدها گفته می شود .كورتيكواستروئيدها به دو گروه عمده مينرالوكورتيكوئيدها مانند آلدوسترون و گلوكوكورتيكوئيدها مانند كورتيزون تقسيم بندی می شوند. مينرالوكورتيكوئيدها در تنظيم آب و الكتروليتها در بدن نقش دارند .گلوكوكورتيكوئيدها نقشهای مختلفی در بدن دارند از جمله كاهش التهاب، تخفيف واكنشهای ایمنی ،تاثير بر متابوليسم و افزایش قند خون. سوخت و ساز قند و پروتئي ن، حفظ فشار خون ، و پاسخ به استرس جسمانی . باید توجه داشت كه علایم بيماری ممكن است به آهستگی و در طی چند ماه تا چند سال بروز كنند.علایم به علت كاهش سطح هورمون های شبيه كورتي زون توليد شده توسط غدد فوق كليوی ایجاد می شوند. البته علت نارسایی غدد فوق كليوی معمولاً نامعلوم است، ولی پزشكان معتقدند كه این بيماری از نوع بيماری های خود ایمنی است . البته نارسایی غدد فوق كليوی ممكن است به دنبال بي ماریهای زیر نيز ایجاد شود: بي ماری س ل، سرطان، بيماریهای غده هيپوفيز و ایدز٫ استفاده از داروهای كورتي زونی خوراكی برای سایر بيماری ها .در این حالت نارسایی وقتی نمود مییابد كه مصرف این داروها قطع شود ،زیرا گاهی فعاليت غدد فوق كلي وی پس از قطع دارو به حالت اوليه بر نمیگردد.
درمان با جایگزینی هورمونهای آدرنال (معمولا به صورت خوراكی) می باشد .كمبود گلوكوكورتيكوئيدها با مصرف قرص خوراكی هيدروكورتيزون یا پردنيزولون جبران می شود. برای كمبود آلدوسترون از فلودروكورتيزون استفاده میشود. این بيماری برای تمام عمر گریبانگير بيمار خواهد بود ولی با درمان مناسب سطح زندگی بيمار بهبود می یابد.
بحران آدیسون: یک خطر جدی برای سلامتی می باشد ،چراكه فشار خون و قند خون پایين می آید و پتاسيم خون بالامیرود .
این بحران را باید درمان كرد.این درمان شامل تزریق داخل وریدی هيدروكورتيزون، محلول سالين و شكر (دکسترون)میباشد.

مراقبت های لازم

در نارسایی شدید فوق كليه در بيمار بحرانی رخ میدهد كه ممكن است ناشی از بيماریهای شناخته نشده قبلی از قبيل خونریزی غده فوق كليه ویا بيماریهای عود كننده نظير عفونتها و ضربه باشد كه نياز به مداخلات اورژانسی پزشكی دارد اگر شما یا یكی ازاعضای خانواده تان علایم بيماری آدیسون را دارید، به خصوص علایم «بحران غدد فوق كليوی ». در این صورت فوراً به پزشک مراجعه نمایيد. «بحران غدد فوق كليوی » یک اورژانس است و شامل: دردهای ناگهانی در پاها و گاهی در پشت و شكم، استفراغ شدید و اسهال كه منجر به كاهش آب بدن می شود، كاهش فشار خون، كاهش هوشياری زمانی كه بيمار سرپا می ایستد، كاهش قند خون، گيجی، سایكوز، بریده بریده سخن گفتن، بی حالی شدید، كاهش سدیم خون، كاهش پتاسيم خون، كاهش كلسيم خون ،تشنج و تب می باشد.
در مورد «بحران غدد فوقكلي وی» و ارتباط آن با استرس جسمانی (عفونت، جراحی، یا صدمات جسمانی) اطلاعات خود را افزایش دهيد. به هرپزش ک یا دندانپزشكی كه مراجعه میكنيد، وی را از بيماری خود آگاه سازید. اگر در جایی زندگی میكنيد یا به جایی قصد مسافرت دارید كه خدمات پزشكی چندان در دسترس نيست ، باید دستورالعمل مربوط به تزریق كورتيزون را در شرایط اورژانس قرار بگيرید
یک دستبند یا گردن آویزمخصوص همراه داشته باشيد كه روی آن مشخص شده باشد كه شما آدیسون دارید و ضمناً دارو و دوز مصرفی نيز روی آن قيد شده باشد .
مراقب باشيد واكسيناسيون شما به روز باشد.جمله واكسيناسيون آنفلوآنزا و ذات الریه اگرعلایم جدید و نامنتظره بروز كردند داروهای مورد استفاده برای درمان ممكن است عوارض جانبی به همراه داشته باشند .از آن جمله این علایم عبارتند از: برآمده شدن شكم ، نازک شدن اندامها، پف كردن صورت و چشم ها، آكنه، ورشد مو روی صورت.

عوامل افزایش دهنده خطر

۱٫استرس
۲٫دیابت شیرین (مرض قند)
۳٫جراحی
۴٫درمان ضدانعقادیadison

روش تشخیص

علاوه بر بررسی علایم ذكرشده در این بيماری، آزمایشات شامل آزمایش خون برای اندازه گيری مقدار آنتی بادیها، سدیم ،پتاسيم ،كورتيزول می باشد. نيز اندازه گيری سطح هورمون آدرنال و هورمون تحریک كننده آدرنال(ACTH) رنين، تصویربرداری،سی تی اسكن شكم،اولتراسوند، توموگرافی و MRI میتواند انجام گيرد.
این بيماری برای تمام عمر گریبانگير بيمار خواهد بود ولی هيچ محدودیتی برای فعاليت در این بيماران وجود ندارد.
اگر مبتلا به این بي ماری هستيد، سعی كنيد تا اصول مراقبت از خود را فرا بگيرید. توجه دقيق به زمانبندی مصرف داروها بسيار حياتی است.

مجله پزشکی آرسینه

ارسال پاسخ

آرسینه
آرسینه جدیدترین و بروز ترین مطالب در حوزه های تغذیه, روانشناسی, پوست ومو, گردشگری, فرهنگی, سبک زندگی, تکنولوژی, تناسب اندام, رژیم غذایی, بیماری های نادر و.. آرسینه همواره سعی بر بهبود هر چه بهتر کیفیت محتوا خواهد بود.